विद्यार्थी बनले शिक्षक; अनुभवला अध्यापनाचा ‘एक तास’

ए. जी. पाटील तंत्रनिकेतनमध्ये शिक्षक दिनाचा अनोखा उपक्रम; विद्यार्थ्यांकडूनच संपूर्ण कार्यक्रमाचे नियोजन

सोलापूर : शिक्षकांच्या भूमिकेची जाणीव विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष अनुभवातून व्हावी आणि गुरुजनांप्रती कृतज्ञता व्यक्त करता यावी, या उद्देशाने ए. जी. पाटील तंत्रनिकेतनमध्ये प्रथम वर्षातील विद्यार्थ्यांनी शिक्षक दिन आगळ्यावेगळ्या पद्धतीने साजरा केला. ‘एक तास शिक्षक’ या अभिनव उपक्रमातून विद्यार्थ्यांनी शिक्षकांची भूमिका स्वीकारत वर्गात प्रत्यक्ष अध्यापन केले. विशेष म्हणजे कार्यक्रमाच्या नियोजनापासून सूत्रसंचालन आणि आभार प्रदर्शनापर्यंतची जबाबदारी विद्यार्थ्यांनीच सांभाळली.

शिक्षक दिनानिमित्त प्रत्येक वर्गातील निवडक विद्यार्थ्यांनी शिक्षकाची भूमिका स्वीकारली. त्यांनी वर्गासमोर उभे राहून विविध विषयांचे अध्यापन केले. या अनुभवातून शिक्षकांची जबाबदारी, विद्यार्थ्यांशी संवाद साधण्याचे कौशल्य, विषय समजावून सांगताना येणारी आव्हाने आणि अध्यापनामागील मेहनत विद्यार्थ्यांना जवळून अनुभवता आली. त्यामुळे शिक्षक दिनाचा हा उपक्रम केवळ औपचारिक कार्यक्रम न राहता विद्यार्थ्यांसाठी अनुभवाधारित शिक्षणाचा भाग ठरला. यानंतर मुख्य कार्यक्रमाला सुरुवात झाली. विद्यार्थ्यांनी सर्व शिक्षकांचा पुष्पगुच्छ देऊन सन्मान केला. ‘एक तास शिक्षक’ उपक्रमात शिक्षकांची भूमिका साकारणाऱ्या तसेच कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन करणाऱ्या विद्यार्थ्यांचाही यावेळी सत्कार करण्यात आला.

विद्यार्थ्यांनी आपल्या मनोगतातून शिक्षकांविषयी कृतज्ञता व्यक्त केली. विद्यार्थ्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाला आकार देण्यापासून त्यांना योग्य ध्येयाची दिशा दाखविण्यापर्यंत शिक्षकांची भूमिका किती महत्त्वाची आहे, यावर त्यांनी विचार मांडले. शिक्षकांकडून मिळणारे ज्ञान, संस्कार आणि मार्गदर्शन हे विद्यार्थ्यांच्या भावी वाटचालीचा मजबूत पाया असल्याची भावना यावेळी व्यक्त करण्यात आली. कार्यक्रमाच्या समारोपप्रसंगी शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले. मार्गदर्शनपर व्हिडिओच्या माध्यमातून सकारात्मक विचारसरणी, ध्येयनिश्चिती, आत्मविश्वास आणि सातत्यपूर्ण प्रयत्नांच्या जोरावर यशाची उंची कशी गाठता येते, याबाबत विद्यार्थ्यांमध्ये जागृती करण्यात आली.

कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन प्रणाली दिंडोरे, दिव्या पवार, रिद्धी पाटील आणि मेघा वनमाने यांनी केले, तर साक्षी गायकवाड यांनी आभार मानले. कार्यक्रमाच्या यशस्वीतेसाठी प्रथम वर्षाचे इन्चार्ज, विभागातील शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांनी परिश्रम घेतले. संस्थेचे अध्यक्ष सिद्धेश्वर पाटील, कॅम्पस डायरेक्टर तथा महाविद्यालयाचे प्राचार्य डॉ. एम. ए. चौगुले आणि उपप्राचार्य एस. के. मोहिते यांचे कार्यक्रमासाठी मार्गदर्शन लाभले. उत्साह, आदर आणि गुरुजनांप्रती कृतज्ञतेच्या वातावरणात शिक्षक दिन उत्साहात पार पडला.

शिक्षकाच्या खुर्चीत बसल्यावर कळली जबाबदारी!
एरवी बाकावर बसून शिक्षकांचे अध्यापन ऐकणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी शिक्षक दिनी स्वतः शिक्षकाची भूमिका निभावली. वर्गासमोर उभे राहून विषय समजावून सांगताना विद्यार्थ्यांचे लक्ष केंद्रित ठेवणे, विषय सोप्या पद्धतीने मांडणे आणि प्रत्येक विद्यार्थ्यापर्यंत तो पोहोचवणे किती आव्हानात्मक असते, याचा अनुभव त्यांना आला. ‘एक तास शिक्षक’ या उपक्रमामुळे शिक्षकांच्या मेहनतीची आणि जबाबदारीची जाणीव विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष अनुभवातून झाली.