मध्यरात्रीच्या पारंपरिक सोहळ्याला भाविकांची मोठी गर्दी
सोलापूर : सोलापूर जिल्ह्यातील वळसंग गावात पारंपरिक श्री रामलिंग चौंडेश्वरी यात्रेला मोठ्या उत्साहात सुरुवात झाली असून यात्रेतील ‘बाळबट्टल’ विधी यंदाही भाविकांचे मुख्य आकर्षण ठरला. हटगार कोष्टी समाजाचे आराध्यदैवत असलेल्या या देवीच्या यात्रेला तब्बल अडीचशे वर्षांची ऐतिहासिक परंपरा लाभली आहे.यात्रेच्या तिसऱ्या दिवशी मध्यरात्री पार पडलेल्या ‘बाळबट्टल’ विधीसाठी वळसंगसह परिसरातील हजारो भाविकांनी मोठी गर्दी केली होती. दर्श अमावस्येच्या दिवशी बाळबट्टलला चांदीची वाटी, तलवार, हार, दंडे आणि मुकुटाने सजवले जाते. तसेच सहा विविध रंगांनी त्याचा चेहरा आकर्षक पद्धतीने रंगवला जातो.या विधीचे प्रमुख वैशिष्ट्य म्हणजे बाळबट्टलच्या पायात तब्बल ४० किलो वजनाचे ३०० घडांचे पारंपरिक घुंगरू बांधले जातात. हे जड घुंगरू परिधान करून सुमारे सात तास चालणारी आणि जवळपास १२ किलोमीटरची गाव प्रदक्षिणा पूर्ण केली जाते.यावेळी “ये तम्मा, बाळबट्टल बत्तरो…”
अशा आरोळ्यांनी परिसर दुमदुमून गेला. हातात मशाली घेऊन गावाबाहेर धावणारे युवक आणि पारंपरिक ढोल-ताशांच्या गजरामुळे यात्रेतील भक्तीमय वातावरण अधिकच रंगतदार झाले.या परंपरेला सुमारे २५० वर्षांचा इतिहास लाभला आहे. कर्नाटकातील माशाळ गावातून वीर नावाच्या बालकाने ‘बट्टल’ म्हणजेच चांदीची वाटी वळसंग येथे आणल्याची आख्यायिका सांगितली जाते. माशाळचे लोक ही वाटी परत नेतील या भावनेने ग्रामस्थ रात्रभर जागून तिचे रक्षण करतात.पूर्वी या सोहळ्यात तलवारी आणि इतर शस्त्रांचा वापर केला जात होता. मात्र प्रशासनाच्या नियमांमुळे गेल्या काही वर्षांपासून हा विधी शस्त्रांशिवाय, पण तितक्याच भक्तिभावाने पार पडत आहे. सध्या संपूर्ण वळसंग परिसर रामलिंग चौंडेश्वरी देवीच्या जयघोषाने आणि भक्तीरसाने न्हाऊन निघाला आहे.
